Trà và cuộc sống

Trà là niềm hãnh diện, tình yêu và sự nghiệp của tôi.

Trà và sức khỏe

Trà mang lại sự khỏe mạnh, linh mẫn cho cơ thể mỗi người.

Trà và tinh thần

Trà giúp cho tâm trí chúng ta cởi mở và thanh khiết.

MỘC THANH - SỰ HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN

(Nguyễn Dương Anh) Cây trà gia đình nhà Dương Anh đã tồn tại được trên dưới 30 năm.
Với thói quen canh tác truyền thống kéo dài thì năm 2015 Dương Anh bắt đầu nhận được sự đồng ý của gia đình để bản thân chăm sóc, cải tạo theo cách khác không sử dụng hóa chất trong quá trình chăm bón và thu hái.
Nhớ những ngày đầu mới bắt tay vào cải tạo, cây xơ xác, vườn hoang tàn, cây chết, cây què quặt, gật gù đứng trơ trọi trên nền đất cứng như nền xi măng. Lại thêm thời tiết khắc nghiệt, giữa vùng nông thôn mà nhiệt độ cũng sấp xỉ 40 độ, lá cây chè cháy đen, táp vì nắng nóng và khô hạn, …
Kỳ thực, với thời tiết, với thiên nhiên Dương Anh cảm thấy bất lực, nắng nóng lại không có mưa và cũng không có nước để tưới mát cho cây, tôi không biết làm gì ngoài việc lấy các loại thực vật khác như: Cây phân xanh, cây điền thanh, rơm, dạ, … quét lá ngoài đường (tất cả những loại cây thân mềm, lá cây có thể có) rải, phủ mặt đất, phủ gốc để giảm nắng cho cây….

Thời tiết cứ nắng mà sức người có hạn, tôi lo lắng khôn cùng, nắng cứ nắng và cây cháy cứ cháy... Rồi chụp hình gửi cho Thầy (anh Nguyễn Việt Bắc) với tiêu đề: “Anh ơi! Vườn trà sau đợt nắng, cháy hết rùi!” với hi vọng sẽ có giải pháp nào cứu vãn nó!
(Ảnh: vườn trà nhà Dương Anh - Tháng 4/2015)
Khi thời tiết nổi giận có lẽ chẳng có giải pháp nào cứu vãn ngoài việc đợi. Với vườn Trà của Dương Anh cũng vậy. Tuy nhiên, sau khi gửi hình ảnh vườn Trà cho Thầy, nghe Thầy trao đổi, thì tôi cũng thấy bớt căng thẳng và yên tâm đôi phần.
          Rồi nắng cũng giảm, thời tiết cũng dễ chịu hơn, với những công việc tỉ mẩn như: nhặt lá sâu, bắt sâu, nhổ cỏ, rải rơm, rải vôi, rải tro bếp, đào hố trữ nước, trồng thêm cây tạo bóng mát (trồng ở rìa bãi)… thì cây Trà sau 3 tháng cũng bắt đầu thay đổi, cây khỏe hơn, lá xanh hơn, đều hơn, đất bắt đầu mềm hơn, đã có chút mùn trên bề mặt, … mọi thứ đang tốt dần lên.
          Tới lúc này thì mình mới bớt căng thẳng bởi thời thời tiết khắc nghiệt ấy.
(ảnh vườn trà bị cháy nắng tháng 6/2015)

Công việc cứ thế trôi, mọi điều thay đổi trên vườn dù là nhỏ nhất tôi cũng trao đổi chi tiết với Thầy, từ đó tôi cũng hiều cây hơn, nhìn nó thay đổi tôi mừng lắm, chặng đường ban đầu cũng có chút đổi sắc.
Và cuối năm 2015 thì vườn trà của tôi đã xanh tốt, cây cao hơn đầu người, thân cây to hẳn lên, xốp hơn, lá dầy hơn, bóng hơn, mỡ màng hơn và đất ẩm hơn, xốp hơn, ….
Cho tới giờ vườn trà của Dương Anh sau thời gian gần 2 năm cải tạo thì cây đã phục hồi được rất nhiều. Mọi thứ tốt lên một bậc nữa: Thân cao hơn chút nữa (hơn 2m), lá to hơn, bóng hơn, dầy hơn, răng cưa nhọn hơn dù hoàn toàn không sử dụng hóa chất.
(hình ảnh vườn trà tháng 11/2015)

Gia đình nhà Dương Anh thường xuyên sử dụng lá trà tươi cho việc đun nước uống, tắm cho trẻ nhỏ, kho cá, …

Xuất phát từ thói quen uống lá trà tươi của gia đình, tôi nghĩ: Lá trà tươi là loại thức uống quen thuộc của người dân Việt Nam nói chung và quê tôi nói riêng, nhưng mà làm thế nào để nó bớt chát và có thể ủ cả ngày mà vẫn thơm ngon.

Tôi mang băn khoăn đó hỏi Thầy và Thầy trao đổi, chỉ cho tôi từ:
-          Việc chọn lá,
-         Thời điểm hái lá,
-         Rồi quy trình làm để đưa ra sản phẩm tốt…
(lá trà được chọn để làm sản phẩm trà Mộc Thanh)

Cứ thế Tết năm 2016, tôi làm thử mẻ đầu tiên, rồi uống thử, và cứ lặp đi lặp lại đến lúc mình ưng ý thì thôi.
Với mẻ tôi ưng, tôi mang xuống Hà Nội để Thầy Bắc test thử. Và sau đó pha cho bạn bè, người thích uống trà, hay uống trà và cả những người không thích trà uống thử. Tất cả đều phản hồi tốt.
  
 Từ lúc thử làm lần đầu tiên là vào đúng dịp Tết Nguyên Đán 2016, rồi sản phẩm được dùng để trải nghiệm lúc đó Thầy tôi gọi nó là Bancha.
Từ việc uống thử xem mỗi lần tôi làm nó có hương vị như thế nào đến khi tìm ra nguyên lý để ổn định sản phẩm mất khoảng 2 tháng (tháng 2/2016 đến tháng 4/2016).

Thầy giúp tôi test và mời anh chị bên thực dưỡng trải nghiệm, phản hồi, … anh em, bạn bè uống và gần như Bancha tôi làm chiếm được cảm tình của người sử dụng.

Tháng 4/2016 khi mọi vấn đề về sản xuất, chất lượng đã được đảm bảo thì tôi bắt đầu nghĩ tới việc đặt tên rồi mặc áo cho sản phẩm.

Mộc Thanh được chọn làm tên cho Bancha tôi làm dựa trên những đặc tính vốn có của sản phẩm: Chất nước trong, sạch, mộc mạc, hương mộc nhẹ nhàng như vốn có của lá chè già được xấy khô, vị thanh, tươi, ngọt nhẹ và không chát nhưng vẫn giữ hương vị của lá trà tươi.

Sản phẩm đã có tên và áo cũng được thiết kế xong và tôi bắt đầu đưa đến tay người tiêu dùng một sản phẩm hoàn thiện như thế này: 

(sản phẩm Trà Mộc Thanh - thành phẩm)














Trà Mộc Thanh

(Nguyễn Dương Anh) Trà Mộc Thanh là loại trà già nguyên lá, ở trên cây ít nhất từ 18 tháng trở lên, được thu hái và trải qua quy trình chế biến tinh giản nhằm giữ lại tối đa dưỡng chất của lá trà lâu năm. Nhờ vậy, trà Mộc Thanh cho sắc nước xanh - trong, vị nhẹ dịu, ngọt mát và có thể pha tới 5-7 lần nước.
(Hình ảnh sản phẩm Trà Mộc Thanh)
Mộc Thanh được ưa thích bởi các thành phần trong trà Mộc Thanh có tác dụng tốt cho sức khỏe, Cụ thể như sau:
STT
Thành Phần
Hiệu ứng bảo vệ sức khỏe
1
Catechin
- Giảm tác động của ung thư,
- Giảm u bướu ung thư,
- Giảm đột biết tế bào,
- Giảm Oxi hóa do oxi hóa hoạt động,
- Chống Huyết áp,
- Giảm đường trong máu,
- Diệt khuẩn,
- Diệt Virus cúm,
- Chống khuẩn gây sâu răng,
- Chống bệnh hôi mồm.
2
Cafein
- Kích thích chống mệt mỏi,
- Lợi tiểu,
- Trợ tim,
- Tiêu hóa tốt, giải độc và chống xơ vữa động mạch.
3
Vitamin C
- Giảm căng thẳng,
- Phòng ngừa bệnh cúm.
4
Vitamin B tổng hơp
- Hỗ trợ trao đổi carbohydrat.
5
Y amino butyric axit (Baba)
- Giảm huyết áp.
6
Flavonoid
- Tăng cường thành mạch máu,
- Chống hôi mồm.
7
Poly Saccarid
- Giảm đường trong máu.
8
Flucride
- Chống sâu răng.
9
Vitamin E
- Chống oxi hóa làm trẻ hóa tuổi già.
10
Teomin
- Làm cho vị trà ngọt dịu.

Ngoài ra, trong trà Mộc Thanh còn có các Axit amin, khoáng chất và các loại vitamin có lợi cho sức khỏe khi sử dụng.

Chi tiết tham khảo thêm:
1.      Khoa học Văn hóa Trà Thế giới và Việt Nam của PGS Đỗ Ngọc Quỹ -  TS Đỗ Thị Ngọc Oanh – trang 217 và 218.

* Cách pha Mộc Thanh:
Tùy vào dung tích ấm (dụng cụ pha), lấy lượng lá trà Mộc Thanh (5-15 lá) bóp nhẹ, làm dập cho vào ấm/tích/bình giữ nhiệt, rót nước sôi (95o‑C đến 100oC), ủ trong vòng 3 – 5 phút rót ra cốc/tống/bình để sử dụng trong ngày.
(Một cốc Mộc Thanh)
Có thể uống lạnh, hoặc kết hợp với lát tranh tươi, xi-rô, mật ong để có thêm hương vị. 

TRÀ MỘC THANH - VỊ THUỐC TRONG NHÀ


(Nguyễn Dương Anh) Người xưa có câu "Trà, tức dược dã". Có nghĩa là, Trà cũng chính là Thuốc vậy.
(Lá Mộc Thanh)

Điều này đặc biệt đúng với loại Trà Mộc Thanh của cô gái Dương Anh - học trò của anh Nguyễn Việt Bắc (chủ quán Thưởng Trà). Bancha vốn là một loại trà nổi tiếng của Nhật Bản, sử dụng những lá trà già lâu năm, kết hợp với phương thức chế biến tinh giản, để tạo nên một thức uống thanh ngọt, dịu dàng và rất có lợi cho sức khỏe.
Mộc thanh là trà được chế biến thủ công từ những lá trà già bản địa sinh trưởng trong rừng Cao Khản - Đại Từ - Thái Nguyên, nên cách sử dụng Trà Mộc Thanh đơn giản nhất là ủ trà trong ấm tích/bình giữ nhiệt và uống dần trong ngày. Tuy nhiên, Mộc Thanh cũng được sử dụng như một vị-thuốc-thường-thức dễ kiếm và hiệu quả trong mỗi gia đình. 
(Bình Pha Mộc Thanh)
Chẳng hạn, dùng nước trà Mộc Thanh quấy cùng bột sắn dây, mơ/chanh muối và tương tamari có tác dụng làm ấm bụng, chữa các chứng đường ruột, suy nhược cơ thể. Ngoài ra, uống trà Mộc Thanh với mơ muối lâu năm có thể chữa loét dạ dày, giúp ăn ngon, ngủ yên và tăng cường sức đề kháng rõ rệt. Vào những ngày nắng nóng như hiện nay, một tách Mộc Thanh cũng giúp bạn nhanh chóng bổ sung lượng nước và vi chất cần thiết, điều hòa nhiệt độ cơ thể và cảm thấy dễ chịu hơn.
(Mộc cốc Mộc Thanh)
Đối với các chị em phụ nữ, Mộc Thanh được coi là thần dược, bởi khả năng kiềm hóa axit và tan mỡ thừa trong máu, giảm hàm lượng cholesterol. Uống trà Mộc Thanh thường xuyên, kết hợp chế độ luyện tập, bạn có thể dễ dàng có được vóc dáng lý tưởng, làn da mịn màng, hồng hào; đồng thời đẩy lùi các bệnh nguy hiểm như ung thư vú, tiểu đường, mỡ trong máu, tim mạch..v...v.. Ngoài ra, bã trà Mộc Thanh có thể tận dụng để pha nước rửa mặt, ngâm tắm... giúp khử trùng, loại bỏ bụi bẩn, se kín lỗ chân lông và giảm mụn đáng kể.

Tài liệu tham khảo: TSNT 

Văn Hóa uống trà ngày tết!

Văn hóa uống trà ngày tết của người Việt. 



Nguồn: HTV 9. Youtobe

Cô gái bé nhỏ và mơ ước làm trà tử tế

Dân trí Nhìn Dương Anh có vẻ gầy gò và bé nhỏ, có lẽ cô chỉ nặng hơn 40kg một chút, nhưng ít người biết rằng, cô đã và đang thực hiện một mơ ước vô cùng lớn: Muốn thay đổi thói quen canh tác cây trà của người Thái Nguyên, biến Thái Nguyên thành vùng trà sạch.

Duyên nợ với trà

Vừa rót chén trà mời tôi, Dương Anh vừa kể chuyện: “Em sinh ra ở Đại Từ, Thái Nguyên. Không biết cây trà đến ở quê em từ khi nào, nhưng từ khi còn bé, em đã thấy ba mẹ em làm trà. Mỗi lần ba mẹ em đi vào rừng Tổng Tần để nhặt hạt trà rừng về trồng thì đi từ sáng sớm đến tối mịt mới về”.
Dương Anh - cô gái bé nhỏ với ước mơ biến vùng trà Thái Nguyên thành vùng trà sạch 100%.
Dương Anh - cô gái bé nhỏ với ước mơ biến vùng trà Thái Nguyên thành vùng trà sạch 100%.
“Em lúc ấy còn nhỏ, không có người trông nhà, thế là ba mẹ ra quy định mỗi ngày phải bóc được vỏ một đấu hạt trà. Cứ khi nào bóc xong mới được đi chơi. Mà sức trẻ con, để bóc được một đấu thì phải mất cả ngày, không đi đâu chơi được”.
“Hạt cây trà rừng bóc vỏ rồi thì gieo trồng để lên tự nhiên, cứ đến khi nào cây lụi đi thì thôi, lại trồng cây mới”.
Cứ như vậy, đời người trồng trà vô cùng vất vả. Có lẽ vì thế, cả bốn anh em của Dương Anh đều mỗi người một nghề nhưng chẳng nghề nào liên quan đến cây trà cả.
Học xong cấp ba, cô thi đỗ và đi học trường Cao đẳng Văn thư và Lưu trữ. Đến lúc tốt nghiệp, đi làm quản lý nhân sự cho một công ty thức ăn gia súc và một công ty xây dựng.
Một búp trà sâu bệnh. Như cách làm cũ, người ta sẽ phun thuốc trừ sâu lên những búp trà như thế này.
Một búp trà sâu bệnh. Như cách làm cũ, người ta sẽ phun thuốc trừ sâu lên những búp trà như thế này.
Thế nhưng, như một sự sắp đặt sẵn của số phận, Dương Anh đã gặp Nguyễn Việt Bắc – một chuyên gia nghiên cứu chuyên sâu về cây trà Việt.
Thế là Dương Anh bỏ việc ngay khi công việc đang làm rất tốt. Cô về nhà và xin ba mẹ được thử nghiệm cách làm trà mới: Hoàn toàn không dùng phân bón và các loại thuốc bảo vệ thực vật.
Dương Anh cười: “Ba em thì phản đối lắm, vì cả đời ông làm trà theo kiểu cũ thấy vẫn được. Em chỉ có mẹ ủng hộ. Không phải vì mẹ em có hiểu biết gì mà do mẹ thương con gái út nên ủng hộ tuyệt đối”.
Vậy là gia đình dành cho Dương Anh gần 3000 mét vuông đất đồi để Dương Anh “muốn làm gì với cây trà thì làm”.
Mong mỏi làm trà sạch
Hồi tháng 6/2015, lúc ấy cây trà ở huyện Đại Từ bị cháy và táp lá nhiều. Như thông lệ, người ta sẽ chặt bỏ nhưng Dương Anh thì không.
Theo sự hướng dẫn của chuyên gia trà Nguyễn Việt Bắc, cô đã để cây trà phục hồi hoàn toàn tự nhiên. Từng lá sâu ở từng cây trà được vặt bỏ bằng tay, sau đó mang đi đốt ở khu vực không có cây trà. Sau đó, dùng rơm, các cây họ đậu rải lên 100% các gốc cây trà để tạo mùn và dinh dưỡng cho đất. Vôi bột sau khi ủ tơi được rắc đều lên đất và gốc cây trà đẻ diệt nấm, diệt mầm bệnh trong đất…
Cứ như vậy, bằng lao động chăm chỉ, mỗi ngày một chút mồ hôi đổ xuống đồi chè của Dương Anh là một ngày ba mẹ của cô lại thấy tin tưởng hơn vào việc cô đang làm hơn.
Từ những búp trà sâu bệnh như thế này...
Từ những búp trà sâu bệnh như thế này...
Dương Anh cho biết, nhờ thầy Bắc, đến giờ cô đã có một chút kinh nghiệm với cây trà, nhìn màu lá cây có thể biết được sức sống của cây. Việc bổ sung các chất mà cây trà đang thiếu cũng là các thành phần trong tự nhiên.
Ví dụ như cây thiếu Kali thì bón bằng tro bếp, hoàn toàn không phải dùng đến phân bón hóa học. Trước đây, lá cây trà hay bị bệnh muội đen làm xoăn búp, bình thường sẽ dùng thuốc sâu để phun, thì nay chỉ cần dùng nước vôi trong phun lên lá cũng giúp cây hết bệnh…
...Dương Anh đã áp dụng những biện pháp hoàn toàn tự nhiên để ra những búp trà khỏe mạnh, không có sâu bệnh.
...Dương Anh đã áp dụng những biện pháp hoàn toàn tự nhiên để ra những búp trà khỏe mạnh, không có sâu bệnh.
Dương Anh cho biết, đến bây giờ thì những cây trà của Dương Anh đã phát triển rất tốt. Sức lao động đổ vào cây trà hiện nay chỉ còn khoảng 30% so vơi trước, không phải dùng thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, sau bệnh rất ít. Những cây trà được gia tăng giá trị khi có tỉ lệ búp trà nhiều hơn, lá trà dầy và bóng hơn, khỏe hơn, cho chất lượng tốt hơn trước.
Sau vài năm vừa học, vừa làm, đến giờ ngoài đồi trà theo tiêu chuẩn 100% tự nhiên, Dương Anh cũng đã “giắt lưng” được công thức làm vài loại trà của riêng mình như bancha Mộc Thanh hay Hồng trà chuyên dùng để ướp trà cúc…
Dương Anh uống trà bên người thầy của mình.
Dương Anh uống trà bên người thầy của mình.
Dương Anh rất phấn khởi khi nói về loại bancha tự tay cô làm. Cô nói: “Thường thì lá trà già giá trị kinh tế rất thấp, người ra hay bỏ đi, nhưng em dùng lá trà già làm thành loại bancha này, vừa không lãng phí, vừa tốt cho sức khỏe”. Mùa trà này cô làm được khoảng 40kg bancha sạch, bán với giá 1 triệu đồng/kg và đã được đặt hàng gần hết ngay từ khi chưa làm xong.
Dương Anh tâm sự: “Hiện nay tư duy trồng trà kiểu cũ, đã sâu là phải phun thuốc, thật ra rất hại đất, hại cây trà. Em may mắn gặp được những người làm trà tử tế, em chỉ muốn những người làm trà quê em cũng nhìn thấy những điều em làm được để làm theo anh ạ”. Tôi tin Dương Anh sẽ thành công từ chính quê hương mình. Vì nói như anh Nguyễn Việt Bắc: "Cây trà sẽ đãi những người làm nghề tử tế"

BÍ QUYẾT SỨC KHỎE ĐẾN TỪ NHẬT BẢN - TRÀ BANCHA - BANCHA MỘC THANH


(Nguyễn Dương Anh) Người Nhật vốn nổi tiếng là dân tộc có sức khỏe tốt và sống thọ nhất trên thế giới. Ngày càng nhiều người tại các quốc gia khác học tập lối sống lành mạnh của Nhật Bản: chẳng hạn như hạn chế thịt, ăn nhiều rau xanh và cá biển, uống đủ lượng nước cần thiết và hoạt động thể chất đều đặn. Đặc biệt, người Nhật còn giữ thói quen uống một (vài) tách trà vào buổi sáng. Đó vừa là cách để cung cấp nước cho cơ thể, đánh thức các cơ quan hoạt động trở lại sau một giấc ngủ dài; đồng thời bổ sung các loại vi chất cần thiết cho cơ thể. Bên cạnh các loại trà truyền thống như gencha, matcha... trà Bancha được biết đến như một thức trà dễ uống, phù hợp với mọi giới tính, độ tuổi, và vô cùng có lợi cho sức khỏe của mọi người.
(ảnh Lá Bancha Mộc Thanh)
Vậy Bancha là gì?
Trà Bancha là loại trà già nguyên lá, ở trên cây 3 năm trở lên, được thu hái và trải qua quy trình chế biến tinh giản, nhằm giữ lại tối đa dưỡng chất của lá trà lâu năm. Nhờ vậy, trà Bancha cho sắc nước xanh-trong, vị nhẹ dịu, ngọt mát và có thể pha tới 5-7 lần nước.
(Sắc nước Bancha Mộc Thanh)

Loại trà này được nhiều người yêu thích bởi vị ngon dễ uống; lại có tác dụng thanh nhiệt, giải độc, giải rượu, giúp tiêu hóa tốt, trợ tim và bổ thần kinh. Đặc biệt, không giống như những loại trà xanh khác chứa cafein gây mất ngủ, trà Bancha lâu năm giúp bạn ăn ngon, ngủ tốt, phù hợp với cả người già và trẻ nhỏ. Riêng các chị em phụ nữ còn yêu mến Bancha bởi tác dụng giảm cân, đẹp da có thể thấy ngay được.
Ngoài ra, với những người bận rộn đi làm, đặc biệt là dân văn phòng, việc có đầy đủ trà cụ và thời gian để thưởng thức trà là vô cùng khó khăn. Tuy nhiên, với trà Bancha, bạn chỉ cần một bình giữ nhiệt và nước sôi là đủ. Cách thức pha Bancha khá dễ dàng và đơn giản, lại có phần quen thuộc với đa số người Việt Nam, bởi tương đối giống cách ủ chè tươi. Người dùng chỉ cần lấy một nắm trà, hơi vò nhẹ, cho vào ấm tích/ bình giữ nhiệt, tráng qua một lần nước sôi (khoảng 98oC) rồi lại rót tiếp nước và ủ như vậy, rồi uống dần trong ngày.
Hiện nay, trà Bancha không chỉ dừng lại ở Nhật Bản mà đã lan tới những quốc gia khác, trong đó có Việt Nam. Hương vị dịu ngọt và công dụng của loại trà này đã thuyết phục được những người yêu trà và quan tâm tới sức khỏe của bản thân. Với mong muốn tạo ra những thức trà thơm-ngon, bổ dưỡng, chị Dương Anh - một học trò của anh Nguyễn Việt Bắc đã áp dụng phương thức này với đồi trà canh tác hữu cơ của mình tại Thái Nguyên, để làm nên một loại trà Bancha-cho-người-Việt.
(Bancha Mộc Thanh)